Artikelen

Position Paper

V&VN VOG strijdt tegen ongewenste taakdifferentiatie bij tekort aan gespecialiseerd verpleegkundigen.


Als beroepsvereniging van Obstetrieverpleegkundigen maken we ons zorgen om trends in de zorg voor vrouwen die op medische indicatie bevallen in het ziekenhuis. Binnen de huidige capaciteitsproblematiek op de verloskunde is een groot probleem ontstaan: een tekort aan gespecialiseerd verpleegkundigen. De afgelopen jaren horen wij steeds meer verontrustende berichten vanaf de directe werkvloer van onze collega’s. Via dit position paper willen wij dit probleem kenbaar maken en er aandacht voor vragen. Binnen de huidige tekorten van gespecialiseerde verpleegkundigen worden oplossingen op de werkvloer gezocht waar wij als beroepsvereniging niet achter staan. V&VN heeft een noodplan opgesteld voor het oplossen van de tekorten op de werkvloer. Echter, dit wordt in de praktijk verschillend geïnterpreteerd. Steeds vaker worden kraamverzorgenden ingezet in de zorg voor de midden- en hoogcomplexe zwangeren, barenden en kraamvrouwen. De huidige geboortezorg verandert snel, we gaan met zijn allen toe naar integrale geboortezorg. V&VN VOG staat uiteraard sterk achter deze ontwikkeling. Echter, wij staan niet achter de oplossing om het tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen in te laten vullen door kraamverzorgenden. 

Wat zijn de grootste problemen die hieraan bijdragen?

Het Capaciteitsorgaan adviseert een hogere instroom in de Obstetrie opleidingen dan momenteel wordt gehandhaafd. In 2016 was sprake van 50 moeilijk opvulbare vacatures. Inmiddels zijn dit er nog veel meer(+-94) geworden waardoor er een capaciteitsprobleem ontstaat op de Verloskunde afdelingen in de ziekenhuizen.
Instellingen zetten noodgedwongen andere niveaus in. Ziekenhuizen kiezen er steeds vaker voor om niet-gespecialiseerde verpleegkundigen en ook kraamverzorgenden in te zetten. Dit leidt tot taakdifferentiatie en die vinden wij ongewenst. Bij taakdifferentiatie wordt de gespecialiseerd verpleegkundige alleen ingezet om verpleegtechnische- en risicovolle handelingen uit te voeren. Van de geadviseerde continue begeleiding, bij de gezinsgerichte zorg, zoals afgesproken in de zorgstandaard is al helemaal geen sprake.. Patiënten liggen opgenomen met een medische indicatie. De zorg voor deze patiënten vraagt meer van kraamverzorgenden dan waarvoor ze zijn opgeleid. Het risico bestaat dat er te laat wordt gesignaleerd dat er opgeschaald had moeten worden om de gewenste kwaliteit van zorg te kunnen (blijven) bieden. De veiligheid van moeder en kind komt hierdoor in gevaar.

Zijn wij dan tegen kraamverzorgenden in het ziekenhuis?

Nee absoluut niet, we kunnen elkaars positie juist versterken als beide specialismen goed worden ingezet op de juiste indicaties. Binnen de kraamzorg is sprake van een enorme uitstroom en vergrijzing en bestaan grote tekorten. Het is voor obstetrieverpleegkundigen onmogelijk om hun werk goed uit te voeren als het vangnet thuis, de eerstelijns kraamzorg, niet goed georganiseerd is en ook kampt met tekorten. 

Verschillende voorbeelden uit de praktijk:
- Kraamverzorgende zorgt voor patiënt met hypertensie en de verpleegkundige komt alleen binnen voor bloeddruk meten en medicatie geven.
- Verpleegkundige draagt alleen de zorg voor het verhogen van de oxytocine pomp omhoog zetten, maar de kraamverzorgende zit naast de patiënt. Hierdoor ontbreekt een belangrijk observatiemoment voor de verpleegkundige en heb je meer overdrachtsmomenten.
- Kraamverzorgenden worden ingezet om mee te gaan met primaire sectio voor de opvang van de pasgeborene, waarbij een verhoogd risico is op onder andere een wet lung.
- Kraamverzorgende voert glucosecontroles uit bij pasgeborene, dit is een voorbehouden handeling.
- Geen kraamzorg beschikbaar wanneer een kraamvrouw medisch gezien ontslagen kan worden. Ze verblijft soms noodgedwongen nog een nacht in het ziekenhuis.
- Gespecialiseerd verpleegkundige moet zelf de verloskamer schoonmaken en in te ruimen.
- Klinisch verloskundige en kraamverzorgende dragen zorg voor een vrouw met epidurale anesthesie na beide een korte cursus gevolgd te hebben.

De tweede trend is de toename van complexiteit in de zorg voor de opgenomen zwangeren, barenden en kraamvrouwen. Er is sprake van meer comorbiditeit en een snellere in- en uitstroom van patiënten. Gespecialiseerde verpleegkundigen aan het bed kunnen deze zorg leveren. Om goede zorg voor moeder en kind te waarborgen zijn de volgende competenties onmisbaar voor de gespecialiseerde verpleegkundige:
- Kennis van de fysiologie en pathologie rondom zwangerschap, baring en kraambed.
- Kennis en kunde vanuit het expertisegebied, de verpleegkundige moet immers een regiefunctie kunnen aannemen als zorgverlener in acute, soms levensbedreigende, situaties.
- Technische vaardigheden, pro-actief handelen, rapporteren en evalueren.

De beroepsorganisatie kiest voor gespecialiseerde verpleegkundigen in midden en hoog complexe zorg en laag complexe situaties voor kraamverzorgenden. Dit betekent integrale geboortezorg en continuïteit van zorg, door de juiste persoon op de juiste plek. 

Hoe denken wij dat het tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen opgelost moet worden? Door meer verpleegkundigen op te leiden tot gespecialiseerd verpleegkundigen en daarnaast het nood plan van V&VN : minder onnodige administratie en taken. Patiënten met een medische indicatie moeten worden verzorgd door een gespecialiseerd verpleegkundige. Alleen dan kan de kwaliteit van zorg worden gewaarborgd!

Met vriendelijke groet,

Carin Dansen
Voorzitter V&VN VOG

 

 

Position paper.pdf

Vind meer artikelen in vergelijkbare categorieen Nieuws item

Gepubliceerd:19-03-2018
Aantal keer bekeken:4615